Demokrat Parti döneminin önemli isimlerinden, eski İçişleri Bakanı ve Aydın Milletvekili Dr. İsmail Namık Gedik, ölümünün 66. yılında yeniden gündemde. Çine’de hükümet tabibi olarak görev yapan Gedik’in naaşının, Adnan Menderes’in İstanbul’daki anıt mezarının bulunduğu alana nakledilmesine karar verildi.
Türk siyasi tarihinin önemli isimlerinden, Demokrat Parti döneminde İçişleri Bakanlığı görevinde bulunan Aydın Milletvekili Dr. İsmail Namık Gedik, ölümünün 66. yılında yeniden gündeme geldi.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 17 Eylül 2026 tarihinde İstanbul’da düzenlenen anma programında yaptığı açıklamada, İsmail Namık Gedik’in naaşının Adnan Menderes Anıt Mezarı’nın bulunduğu alana nakledilerek defnedilmesinin kararlaştırıldığını açıkladı.
Gedik’in hayat hikâyesinde ise Aydın’ın Çine ilçesinin önemli bir yeri bulunuyor. Siyasete atılmadan önce Çine’de hükümet tabibi olarak görev yapan Gedik, burada tanınan bir hekim haline geldi. Daha sonra Aydın’dan Demokrat Parti milletvekili seçilerek üç dönem TBMM’de görev yaptı ve İçişleri Bakanlığı görevine kadar yükseldi.
Çine’de başlayan hekimlik yılları
İsmail Namık Gedik, 1911 yılında İstanbul’un Üsküdar ilçesinde dünyaya geldi. İlk ve orta öğreniminin ardından Kabataş Erkek Lisesi’nde eğitim gördü. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 1936 yılında mezun olan Gedik, öğrencilik yıllarında Türk Talebe Cemiyeti’nde görev aldı ve genel sekreterliğe kadar yükseldi.
Askerlik hizmetinin ardından hekimlik görevine başlayan Gedik’in hayatındaki önemli duraklardan biri Aydın’ın Çine ilçesi oldu. Çine’ye hükümet tabibi olarak atanan Gedik, burada yaklaşık dört yıl görev yaptı. Atatürk Ansiklopedisi’ndeki biyografiye göre, Çine’deki görevi sırasında yörede tanınan ve bilinen bir hekim haline geldi.
Çine’deki görevinin ardından tıp alanındaki çalışmalarını sürdüren Gedik, Haydarpaşa’daki hastanelerde dahiliye alanında uzmanlaştı. Muğla Memleket Hastanesi’nde iç hastalıkları uzmanı ve başhekim olarak görev yaptıktan sonra Haydarpaşa Numune Hastanesi Verem Pavyonu’nda da görev aldı.
Aydın’dan Meclis’e uzanan siyasi yolculuk
Namık Gedik, 1950 yılında Demokrat Parti’den Aydın milletvekili adayı oldu. 14 Mayıs 1950 seçimlerinin ardından Aydın milletvekili seçilerek TBMM’ye girdi ve hekimlik kariyerine ara vererek aktif siyasete geçti.
Gedik, IX., X. ve XI. dönemlerde Aydın’ı TBMM’de temsil etti. 1954 yılında Adnan Menderes hükümetinde İçişleri Bakanlığı görevine getirildi. Daha sonraki yıllarda da yeniden İçişleri Bakanlığı görevini üstlendi ve 27 Mayıs 1960’a kadar bu görevde bulundu. TBMM kayıtlarında Gedik, Aydın milletvekili ve İçişleri Bakanı olarak yer alıyor.
Gedik’in bakanlık yaptığı dönemde Türkiye’de siyasi gerilimlerin arttığı bir süreç yaşandı. Özellikle iktidar ile muhalefet arasındaki ilişkilerin sertleşmesiyle birlikte İçişleri Bakanlığı’nın uygulamaları kamuoyunda tartışıldı.
27 Mayıs darbesi sonrası hayatını kaybetti
27 Mayıs 1960 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri içerisindeki bir grup subayın yönetime el koymasıyla Demokrat Parti iktidarı sona erdi. Adnan Menderes, Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve hükümet üyeleriyle birlikte İçişleri Bakanı Namık Gedik de gözaltına alındı ve Kara Harp Okulu’na götürüldü.
Gedik, 29 Mayıs 1960 tarihinde, 49 yaşındayken hayatını kaybetti. Dönemin resmi anlatımında ölümü intihar olarak açıklandı. Ancak Gedik’in ölümüyle ilgili farklı değerlendirmeler ve tartışmalar yıllar boyunca devam etti. Kaynaklarda olayın nasıl gerçekleştiğine ilişkin farklı anlatımlar bulunuyor.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ise 2026 yılında yaptığı açıklamalarda Gedik’i 27 Mayıs sürecinin mağdurlarından biri olarak nitelendirdi ve naaşının Adnan Menderes’in anıt mezarının bulunduğu alana nakledileceğini duyurdu.
Eşi Melahat Gedik de Aydın milletvekili oldu
Namık Gedik’in hayatındaki Aydın bağlantısı yalnızca kendi siyasi kariyeriyle sınırlı kalmadı. Eşi Melahat Gedik de hukuk eğitimi almış, Çine’de eşinin görevi nedeniyle yaşamış ve daha sonra siyasete atılmıştı.
TBMM kayıtlarına göre Melahat Gedik, 15 Ekim 1961 seçimlerinde Adalet Partisi’nden Aydın milletvekili seçilerek XII. Dönem Millet Meclisi’nde görev yaptı.
Çine’nin siyasi ve tarihi hafızasında Namık Gedik
İstanbul doğumlu olmasına rağmen Namık Gedik’in hayatında Çine ve Aydın önemli bir yere sahip oldu. Hekim olarak Çine’de görev yapan Gedik, daha sonra Aydın’dan milletvekili seçilerek Türkiye siyasetinin önemli görevlerinden biri olan İçişleri Bakanlığı’na kadar yükseldi.
Aradan geçen 66 yılın ardından Gedik’in naaşının Adnan Menderes Anıt Mezarı’nın bulunduğu alana nakledilecek olması, onun adını ve 27 Mayıs 1960 sürecindeki yerini yeniden Türkiye’nin gündemine taşıdı.
Bugün Çine’de bir caddeye verilen ismiyle de yaşatılan Dr. İsmail Namık Gedik, Çine’de hükümet tabipliği yapan bir hekimden Aydın milletvekilliğine, oradan da İçişleri Bakanlığı’na uzanan siyasi ve mesleki hayatıyla ilçenin Cumhuriyet dönemi tarihindeki dikkat çeken isimlerden biri olarak anılıyor.
